W program wbudowanych jest kilkanaście gotowych filtrów, dodatkowe znaleźć można w sieci. Ich instalacja ogranicza się do skopiowania plików o rozszerzeniu .vdf (VirtualDubs Filter) do katalogu Plugins; od tego momentu dostępne są w programie.

Po wybraniu tej opcji, ukazuje się okno z kilkoma przyciskami:

• Add - dodaje nowy filtr.

  Otwiera się nowe okienko z listą dostępnych w programie filtrów. Te wbudowane oznaczone są jako [internal], natomiast zewnętrzne opatrzone są notką o ich autorze. Przycisk Load służy do ładowania zewnętrznych filtrów nie zainstalowanych w programie.
  Pod listą znajduje się obszar gdzie wyświetlane są podstawowe informacje o filtrze - przeznaczenie, sposób działania, rodzaj optymalizacji (zazwyczaj tylko MMX) i inne. Większość filtrów po wybraniu wyświetla dodatkowe okno konfiguracyjne, dające możliwość regulacji ich działania.

• Delete - usuwa wybrany filtr.
  
  
• Move up/down - reguluje kolejność, w jakiej stosowane są przez program filtry, oczywiście, jeśli używamy więcej niż jednego. Parametr ten może być niekiedy dość ważny, wpływając na jakość pliku wyjściowego lub czas (długość) procesu.
  
  
• Cropping - pozwala przycinać krawędzie materiału wideo, o zadaną przez nas szerokość. Po wybraniu ukazuje się okienko do regulacji działania. Jest tam ekran podglądu pliku, podstawowy zestaw przycisków do poruszania się po materiale (w tym suwak) oraz cztery przyciski:
  
  
  1. X1 offset - reguluje cięcie z lewej strony
  2. X2 offset - reguluje cięcie z prawej strony
  3. Y1 offset - reguluje cięcie z góry
  4. Y2 offset - reguluje cięcie z dołu

  Podczas używania przycisków wszystkie zmiany widoczne będą na ekranie podglądu. Wartości cięcia podawane są w pikselach.

• Configure - otwiera okienko konfiguracyjne filtra (jeśli tylko jest on konfigurowalny); to samo, które pojawiało się po wybraniu filtru (za pomocą przycisku Add).
  
  

• Source rate adjustment - pozwala na regulację ilości klatek na sekundę, czyli frame rate lub inaczej fps (frames per second).
  
  
• No change - pozostawia wartość z materiału wejściowego, która wyświetlana jest w nawiasie po prawej stronie.
  
  
• Change to - zmienia wartość na wskazaną.

  Przydaje się, gdy film ma fps większe niż 25, wówczas pozwala to na zmniejszenie jego rozmiaru. Odwrotna zmiana (z wartości mniejszej na większą) nie żadnego sensu.Zmiana frame rate powoduje desynchronizację strumieni audio i wideo.

• Change so video and audio durations match - dopasuj fps do strumienia audio.

  Opcja ta synchronizuje, ścieżki audio i wideo (oczywiście tyko wtedy, gdy nie są zsynchronizowane).

• Frame rate decimation - nazwa tej funkcji w wolnym tłumaczeniu oznacza "dziesiątkowanie klatek".

  Funkcja ta pozwala usuwać wybrane klatki ze strumienia wideo, zostawiając na przykład tylko co trzecią czy siódmą, przy czym strumień dźwięku nie ulega zniekształceniu i odtwarzany jest prawidłowo. W ramce dostępne są następujące opcje:

  • Process all frames - pozostawia klatki bez zmian (funkcja nieuaktywniona).
  • Process every other frame (decimate by 2) - zostawia co drugą klatkę.
  • Process every third frame (decimate by 3) - zostawia co trzecią klatkę.
  • Decimate by - pozwala samemu wybrać krotność zostawianych klatek.

Proces ten jest związany z kodowaniem obrazu w systemie NTSC. Nie będę więc go opisywał, jak i funkcji dotyczących tego zagadnienie w VirtualDub'ie, bo w Polsce nie występuje ten system w żadnej formie.

Po jej wybraniu ukazuje się okienko z dwoma ramkami:

• Decompression format - dla wewnątrz programowej dekompresji materiału wejściowego.
• Output format to compressor/display - dla pliku wyjściowego, czyli kompresowanego.

  W pierwszym wypadku dostępne są tryby:

  1. 16-bitowy, tzw. HiColor (High color), czyli 65 536 kolorów (z nieznanych mi powodów widnieje tam wartość 32K czyli jak się domyślam 32 000, ale 16-bitowy kolor to jednak 65K ;-))
  2. 24-bitowy, tzw. TrueColor, czyli 16 777 216 kolorów (tu już jest wszystko O.K. - 16M)

     W przypadku pliku wyjściowego występuje jeszcze jeden tryb:
     32-bitowy, czyli TrueColor z dodatkowymi ośmioma bitami na kanał alpha (tzw. przezroczystość), to już chyba kilka miliardów...

     Domyślnie dla obu strumieni wybrany jest 24-bitowy kolor i takie właśnie ustawienie jest dziś najczęściej wykorzystywane np. przy kompresji MPEG1 do DivX'a. Większość kodeków posiada jednak różne ograniczenia palety barw, akceptując tylko wybrane wartości, w szczególności dotyczy to starszych formatów.

Po jej wybraniu ukazuje się okienko, w którym zasadniczą część zajmuje lista kodeków dostępnych (zainstalowanych) w systemie.
Po prawej stronie znajduje się pole z informacjami o kodeku, jest tam m.in. nazwa biblioteki (Driver name) zainstalowanej w systemie, a w polu Format restrictions najważniejsze ograniczenia jakie narzuca format (najczęściej dokładny opis tych ograniczeń znajduje się dopiero w specyfikacji kodeka dostępnej na stronie producenta; rzadko dostarczana jest z nim dokumentacja, wyjątek stanowią te najnowsze np. DivX i profesjonalne).

W zależności od wybranego kodeka niektóre przyciski poniżej pozostają aktywne lub też nie.
Najprostsze mają zazwyczaj uaktywniony suwak Quality, służący do regulacji jakości obrazu (oczywiście lepsza jakość narzuca wyższe wymagania i większy rozmiar pliku) oraz następujące przyciski:

• Use target data rate of - opcja pozwala na przybliżone zdefiniowanie tzw. bitrate, czyli wielkości w której ma się zmieścić kompresowany strumień, wartość tą podaj się tu w kilobajtach na sekundę (KB/s), a nie w bitach.
• Force key - opcja ta wymusza tworzenie klatek kluczowych (keyframes) w wyznaczonych odstępach. Odstępy te definiowane są w klatkach (nie w sekundach). Włączenie tej opcji polepsza jakość, ale zwiększa rozmiar pliku, gwarantuje również, że pierwsza klatka strumienia będzie właśnie klatką kluczową.

Bardziej zawansowane kodeki mają uaktywniony przycisk Configure dający dodatkowe opcje. Najbardziej zawansowane i profesjonalne kodeki (np. DivX 5) konfiguruje się tylko pod tym przyciskiem.

Praktycznie w przypadku każdego kodeka dostępny jest przycisk About, wyświetlający najważniejsze informacje o kodeku - jego pełną nazwę, wersję, producenta itp. W niektórych przypadkach np. kodeki PICVideo informacje tam zawarte będą identyczne jak pod przyciskiem Configure.

Pozwala użytkownikowi z góry (od samego początku) zdefiniować, na którym fragmencie materiału będzie on pracował. Na ekranach podglądu widoczny będzie co prawda cały materiał, ale po wprowadzeniu pożądanych ustawień (kodowania, użycia filtrów itd.) i przystąpienia do procesu, w pliku wyjściowym zapisany zostanie tylko wybrany wcześniej przez nas fragment (oczywiście z wprowadzonymi już wszelkimi zmianami). Narzędzie ta działa również w trybie podglądu (Preview).

Po jego wybraniu otworzy się okno z następującymi ustawieniami:

• Start offset - służy do określenia granicy początkowej fragmentu.
  
  
• Length - podaje długość fragmentu i jednocześnie służy do jej regulacji.
  
  
• End offset - służy do określania granicy końcowej fragmentu.

  Uwaga! Granicę tą nie określa się od początku materiału, tylko od jego końca. Na przykład, jeżeli mamy klip o długości 100 klatek i chcemy zachować fragment od klatki 10 do 70 to w polu Start offset podajemy wartość 10 natomiast w polu End offset wartość 30 (100-70=30).

  Osobiście uważam, że lepszy byłby sposób ustawienia granicy końcowej również w stosunku do początku klipu, żądaną wartość łatwo byłoby wówczas odczytać z pola Frame indicator, tak obsługa tej funkcji wymaga użycia kalkulatora.

  Jeszcze jeden przykład. Jeżeli w klipie od długości 100 klatek będziemy chcieli zaznaczyć fragment od 10 klatki, trwający kolejnych 50 klatek, to w polu Length należy podać po prostu wartość 50.

  Pola Start/End offset oraz Lenght są ze sobą "powiązane" i zmiana wartości w jednym polu spowoduje automatyczne przeliczeni i zmianę wartości w polu drugim. Również wpisanie wartości tylko w pola Start offset i End offset lub Start offset i Lenght spowoduje autoupełnienie wartości w polu trzecim, co z pewnością bardzo poprawia wygodę użytkowania programu.

  Wartości możemy podawać w dwóch jednostkach:

  1. milisekundach (jedna tysięczna sekundy); pole Time (ms).
  2. klatkach; pole Frames (to chyba wygodniejsza metoda).

  W okienku dostępne są jeszcze dwie opcje:

  • Offset audio to maintain a/v sync - włącz/wyłącz synchronizację dźwięku.

    Wyłączenie tej opcji spowoduje, że początek strumienia dźwięku zostanie ustawiony na początku klipu (chodzi o materiał wejściowy), a nie w punkcie Start offset. Efektem tego będzie opóźnienie strumienia wideo w stosunku do strumienia audio o wartość z pola Start offset (w milisekundach).

  • Cut off audio when video stream ends - obcina "nadmiarowy" strumień audio.

    Przydaje się, gdy strumień audio jest dłuższy od strumienia wideo. Większość odtwarzaczy radzi sobie co prawda z taką sytuacją, przez wyświetlanie ostatniej klatki wideo, tak długo aż nie skończy się strumień audio. Jeżeli jednak, dźwięk jest już bardzo cichy (lub strumień audio jest w ogóle pusty) mija się to z celem, a efekt nie wygląda najlepiej... wówczas warto użyć tej opcji.

1. Direct stream copy - bezpośrednie kopiowanie strumienia. W tym trybie odbywa się kopiowanie strumienia wideo z pliku źródłowego do pliku docelowego metodą "bajt po bajcie", bez jakiegokolwiek przetwarzania. Ten tryb należy stosować w przypadku, gdy chcemy tylko manipulować dźwiękiem (tzn. dodać lub usunąć ścieżkę albo zmienić parametry aktualnego strumienia audio np. przez kompresję z WAV do MP3, zmianę szybkości próbkowania itp.). Jeśli edytujemy gotowy plik AVI, wycinając z niego pewne fragmenty lub wstawiając nowe, używajmy raczej trybu Direct stream copy. Uzyskamy dzięki niemu dużą prędkość tworzenia wynikowego filmu AVI oraz nic nie stracimy na jego jakości. bezpośrednie
   
   
2. Fast recompress - szybka rekompresja. Szybka rekompresja polega na bezpośrednim kopiowaniu danych uzyskanych z wyjścia kodeka dekompresującego do wejścia kodeka kompresującego. W ten sposób VirtualDub może spróbować tak zgrać użyte kodeki, aby dane między nimi przepływały w formacie zapewniającym jak najszybszą rekompresję - zamiast wymieniać informacje w formacie RGB, stosuje się np. YUV (co eliminuje niepotrzebne konwersje RGB-YUV wewnątrz samych kodeków). Niestety, niektóre kodeki nie potrafią uzgodnić wspólnego formatu różnego od RGB, tym samym opcja szybkiej rekompresji nie zadziała.
   
   
3. Normal recompress - standardowa rekompresja. Działa podobnie jak szybka rekompresja, tylko że dane zawsze są konwertowane do i z RGB, pozwalając na wybór praktycznie dowolnych kombinacji kodeków źródłowych (dekompresja) i docelowych (kompresja). Czasami ten tryb również może nie zadziałać. Zdarza się to, gdy np. kodek dekompresuje dane wideo tylko do formatu 16-bitowego RGB, a kodek kompresujący obsługuje wyłącznie format 24-bitowy RGB.
   
   
4. Full processing mode - tryb pełnego przetwarzania strumienia. W tym trybie dekompresja i kompresja wykonują się bez żadnych ograniczeń narzucanych przez kodeki. Dane wideo są zawsze konwertowane do 32-bitowego RGB (i z powrotem) oraz przechodzą przez zestaw wybranych filtrów. Ten tryb zapewnia, że procedura rekompresji zakończy się powodzeniem. Jednocześnie jest on najwolniejszy oraz ma największe wymagania co do zajętości pamięci operacyjnej.